فناوری اطلاعات در سالهای اخیر از یک ابزار پشتیبان به یکی از عناصر اصلی خلق ارزش در کسب و کارها تبدیل شده است. در صنعت بانکداری نیز این تحول باعث شده نقش شرکتهای فناوری اطلاعات از توسعه سامانهها فراتر رفته و به طراحی راهکارهایی برای حل مسائل واقعی کسبوکار، مدیریت جریان مالی و ایجاد اکوسیستمهای دیجیتال تغییر کند.
شرکت اکسیکو، بهعنوان شرکت فناوری اطلاعات بانک صنعت و معدن، در همین مسیر توسعه محصولات دیجیتال جدید را دنبال میکند. یکی از مهمترین این محصولات، «تیملند» است؛ بستری که با هدف اتصال تولیدکنندگان، مشتریان و تأمینکنندگان مالی طراحی شده و تلاش میکند میان خرید، فروش و تأمین مالی یک ارتباط هوشمند ایجاد کند.
در این گفتوگو، مهندس افشینمهر، مدیرعامل شرکت اکسیکو، درباره فلسفه شکلگیری تیملند، نقش آن در زنجیره تأمین، جایگاه بانک صنعت و معدن و چشمانداز توسعه این محصول توضیح میدهد.
آقای مهندس، ایده شکلگیری تیملند از چه نقطهای آغاز شد و چه مسئلهای را هدف قرار داده است؟
سالهاست که فناوری اطلاعات از یک ابزار صرفاً پشتیبان برای کسب و کارها فاصله گرفته و به بخشی از تصمیمگیری و مدل کسب و کار تبدیل شده است. این تغییر در صنعت بانکداری و خدمات مالی اهمیت بیشتری دارد؛ چرا که فناوری میتواند نحوه ارتباط بانک با مشتری، تولیدکننده و حتی جریان گردش پول را تغییر دهد.
در شرکت اکسیکو نیز نگاه ما این است که فناوری نباید صرفاً به ساخت یک سامانه یا دیجیتالی کردن یک فرآیند محدود شود، بلکه باید در خدمت حل مسائل واقعی کسب و کار قرار گیرد.
بر همین اساس، توسعه محصولات جدید اکسیکو با رویکرد ایجاد ارزش دیجیتال برای بانک صنعت و معدن دنبال شده است. یکی از نمونههای مهم این رویکرد، محصول «تیملند» است که پس از محصول «تیمبانک» ارائه شده و هدف آن ایجاد ارتباط میان تولیدکننده، مصرفکننده و منابع مالی در یک بستر واحد است.
تیملند چه تفاوتی با یک فروشگاه آنلاین یا یک پلتفرم فروش معمولی دارد؟
تیملند را نمیتوان صرفاً یک فروشگاه آنلاین دانست. ایده اصلی این محصول، اتصال سه بخش مهم یعنی تولید، خرید و تأمین مالی است.
در بسیاری از مدلهای سنتی، مشتری ابتدا باید مسیر دریافت اعتبار یا تسهیلات را طی کند و سپس برای خرید اقدام کند. در حالی که در مدل تیملند، خرید و تأمین مالی میتوانند در یک مسیر مشترک قرار گیرند.
این پلتفرم در لایه B2C تولیدکنندگان را به مشتریان متصل میکند و در کنار آن، امکان استفاده از ظرفیتهای مالی را نیز وارد فرآیند معاملات میکند.
مشتری میتواند بر اساس شرایط خود، خرید نقدی، اقساطی یا تسهیلاتی داشته باشد و تولیدکننده نیز محصولات خود را از طریق این بستر عرضه کند.
در واقع، هدف تیملند ایجاد مدل «تأمین مالی در محل تقاضا» یا BMPL است؛ یعنی زمانی که تقاضای واقعی برای کالا شکل گرفته، منابع مالی نیز در همان مسیر قرار گیرد.
مفهوم تأمین مالی در محل تقاضا چه تغییری در مدل سنتی ایجاد میکند؟
در مدلهای سنتی، معمولاً مشتری ابتدا باید برای دریافت اعتبار یا تسهیلات اقدام کند و پس از طی مراحل مختلف، امکان خرید برای او فراهم شود.
اما در مدل تیملند، اعتبار و تأمین مالی در کنار نیاز واقعی مشتری قرار میگیرد. یعنی زمانی که تقاضا برای یک کالا وجود دارد، امکان تأمین مالی همان خرید نیز فراهم میشود.
این موضوع باعث میشود نقش بانک نیز توسعه پیدا کند. بانک دیگر صرفاً ارائهدهنده تسهیلات نیست، بلکه میتواند در مدیریت جریان مالی یک زنجیره ارزش نقش فعالتری داشته باشد.
در واقع، بانک صنعت و معدن میتواند با استفاده از این مدل، ارتباط میان تولیدکننده، مصرفکننده و منابع مالی را هوشمندتر مدیریت کند.
تیملند چه گروههایی را در یک اکوسیستم کنار هم قرار میدهد؟
تیملند سه ضلع اصلی بازار را در کنار یکدیگر قرار میدهد:
ضلع اول، عرضهکننده محصول است.
برای تولیدکننده، این بستر میتواند یک کانال فروش نقدی یا اقساطی باشد که او را از ایجاد زیرساخت مستقل فروش، برنامهریزی فروش، ارسال کالا و فرآیندهای تسویه با مشتری بینیاز میکند.
در واقع، تیملند یک سرویس فروش در اختیار تولیدکننده قرار میدهد که میتواند به افزایش توان خط تولید، مدیریت بهتر موجودی و بهبود جریان نقدینگی کمک کند.
ضلع دوم، مشتری است.
برای مشتری، دسترسی به کالاهای متنوع، خرید از تولیدکننده اصلی و اطمینان از سلامت کالا و فرآیند خرید اهمیت دارد. همچنین امکان استفاده از روشهای مختلف پرداخت، تجربه خرید را سادهتر میکند.
ضلع سوم، تأمینکننده مالی است.
برای بانک یا تأمینکنندگان مالی، امکان هدایت منابع به سمت تقاضای واقعی و گردش واقعی کالا فراهم میشود.
نقش بانک صنعت و معدن در این مدل چیست؟
یکی از ظرفیتهای مهم تیملند، امکان ارائه خدمات به تولیدکنندگان، صنعتگران بزرگ و همچنین بنگاههای کوچک و متوسط (SME) است.
بانک صنعت و معدن بهعنوان بانک تخصصی حوزه صنعت و تولید، ارتباط گستردهای با این مجموعهها دارد. ایجاد یک بازار فروش با پشتوانه بانکی میتواند به افزایش تقاضا برای محصولات تولیدکنندگان، تقویت خطوط تولید و افزایش توان خرید مشتریان کمک کند.
همچنین حضور بانک صنعت و معدن و شرکت لیزینگ صنعت و معدن بهعنوان تأمینکنندگان مالی در فاز نخست، بخشی از ساختار پیشبینیشده برای ارائه خدمات هدفمند به بنگاههای اقتصادی است.
به همین دلیل، تیملند فقط یک ابزار فروش نیست، بلکه میتواند به بستری برای مدیریت بخشی از جریان مالی و تجاری اقتصاد تبدیل شود.
جایگاه اکسیکو در توسعه تیملند چیست؟
اهمیت تیملند فقط به خود محصول محدود نمیشود؛ بلکه مسیر توسعهای که اکسیکو انتخاب کرده اهمیت بیشتری دارد.
نگاه ما این است که فناوری نباید صرفاً در لایه خدمات فناوری باقی بماند. فناوری باید وارد اجزای یک زنجیره کسب و کار شود و ارتباط میان آنها را سادهتر و قابل مدیریتتر کند.
تیملند نیز بر همین اساس طراحی شده است. هدف این است که فناوری بتواند ارتباط میان تولیدکننده، مشتری و تأمینکننده مالی را ایجاد کند و یک ارزش جدید در زنجیره اقتصادی شکل دهد.
به همین دلیل، عنوان «اولین محصول زنجیره تأمین» برای تیملند صرفاً یک عنوان تبلیغاتی نیست. این محصول قرار است اولین حلقه از مجموعهای باشد که در آن خرید، فروش، اعتبار و خدمات مالی به یکدیگر متصل میشوند.
چشمانداز آینده تیملند و محصولات دیجیتال اکسیکو چیست؟
بازار خدمات مالی در حال تغییر است. مشتری امروز فقط به دنبال دریافت یک تسهیلات یا خرید یک کالا نیست؛ بلکه سرعت، سادگی و دسترسی نیز بخشی از تجربه او محسوب میشود.
از طرف دیگر، تولیدکننده نیز با چالشهایی مانند مدیریت نقدینگی، فروش موجودی و بازگشت منابع مواجه است.
تیملند تلاش میکند بخشی از این مسائل را در یک بستر مشترک پاسخ دهد؛ بستری که در آن منابع مالی در امتداد جریان کالا و تقاضا قرار میگیرند.
برای اکسیکو، تیملند پس از محصول «تیمبانک» بهعنوان محصول خدمات مالی، نخستین گام در شکلگیری نگاه زنجیرهای به محصولات دیجیتال محسوب میشود.
هدف ما ساخت راهکارهای منفرد نیست؛ بلکه ایجاد ارتباط میان اجزای مختلف یک کسب و کار و حرکت به سمت شکلگیری یک اکوسیستم دیجیتال است.
اگر این مسیر بهدرستی طی شود، تیملند میتواند فراتر از یک پلتفرم خرید و فروش عمل کند و به یکی از حلقههای اصلی یک اکوسیستم بزرگتر تبدیل شود؛ اکوسیستمی که در آن خدمات تأمین مالی زنجیرهای از لایه B2B آغاز شده و به B2C متصل میشود.
تیملند اولین محصول زنجیره تأمین با تأمینکنندگی مالی بانک صنعت و معدن در فاز نخست است؛ اما قطعاً آخرین حلقه این زنجیره نخواهد بود.